هم‌افزایی معاونت علمی و صندوق‌های خطرپذیر در مسیر سرمایه‌گذاری هدفمند بر بازار فناوری
به گزارش خبرنگار پژوهندگان عصر،نشست معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با مدیران صندوق‌های خطرپذیر منتخب، با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، جمعی از دبیران ستادهای توسعه فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان و مدیران تعدادی از این صندوق‌ها برگزار شد.
در این نشست، ضمن ارائه گزارشی از عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی در سال گذشته، مهم‌ترین مسائل، چالش‌ها و موانع موجود در مسیر فعالیت این صندوق‌ها بررسی و دیدگاه‌های مدیران صندوق‌ها درباره نحوه اصلاح آیین‌نامه‌ها، بهبود فرآیندهای اجرایی و تسهیل سرمایه‌گذاری در شرکت‌های دانش‌بنیان مطرح شد.
حسین افشین در این نشست با تأکید بر ضرورت تقویت نقش صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، اظهار کرد: معاونت علمی تلاش می‌کند بازخوردهای مدیران صندوق‌های CVC را به‌صورت مستقیم دریافت کند و از این دیدگاه‌ها برای اصلاح آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و فرآیندهای اجرایی استفاده کند.
وی افزود: بسیاری از اصلاحاتی که طی مدت گذشته در فرآیندها و رویه‌های معاونت علمی انجام شده، بر مبنای بازخوردهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر و فعالان این حوزه بوده است و این مسیر باید با استمرار گفت‌وگو و دریافت نظرات دقیق‌تر ادامه پیدا کند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اشاره به اهمیت رصد عملکرد صندوق‌ها، تصریح کرد: عملکرد صندوق‌های CVC باید به‌صورت شفاف و مستمر مورد رصد قرار گیرد تا مشخص باشد منابع و ظرفیت‌هایی که برای سرمایه‌گذاری خطرپذیر ایجاد شده‌اند، در چه حوزه‌هایی به کار گرفته می‌شوند و چه نتایجی از این سرمایه‌گذاری‌ها حاصل می‌شود.
افشین با تأکید بر این‌که توسعه صندوق‌های CVC نیازمند شکل‌گیری تجربه‌های موفق و قابل مشاهده است، گفت: زمانی که چند تجربه موفق از سرمایه‌گذاری صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی شکل بگیرد و نتایج آن در شرکت‌های سرمایه‌پذیر و بازار مشاهده شود، فعالان اقتصادی بیش‌تر به سمت این مدل سرمایه‌گذاری حرکت خواهند کرد.
وی با اشاره به تفاوت ماهیت صندوق‌های CVC با صندوق‌های صرفاً تأمین مالی، ادامه داد: مزیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی این است که صرفاً تأمین‌کننده منابع مالی نیستند، بلکه شرکت سرمایه‌پذیر را در حوزه‌هایی مانند منتورینگ، دسترسی به بازار و شناخت نیازهای آینده همراهی می‌کنند. در این مدل، یک شرکت بزرگ در کنار صندوق قرار دارد که نیازهای بازار و چشم‌انداز آینده خود را می‌شناسد و می‌تواند بر مبنای آن در فناوری‌ها و کسب‌وکارهای نوآورانه سرمایه‌گذاری کند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: CVC را باید از یک ابزار صرفاً تأمین مالی متمایز دانست؛ زیرا در این مدل، ارتباط میان سرمایه‌گذاری، بازار، دانش و ظرفیت‌های یک شرکت بزرگ می‌تواند به رشد شرکت‌های نوآور و دانش‌بنیان کمک کند.
افشین همچنین بر ضرورت فاصله گرفتن از نگاه‌های کوتاه‌مدت در سیاست‌گذاری این حوزه تأکید کرد و گفت: توسعه سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی نیازمند صبر، استمرار و شکل‌گیری تجربه‌های واقعی است و نباید انتظار داشت این ساختار در مدت کوتاه به بلوغ کامل برسد.
رییس بنیاد ملی نخبگان در ادامه، بخشی از مشکلات موجود در مسیر فعالیت صندوق‌ها را متأثر از شرایط اقتصاد کلان کشور دانست و افزود: نوسانات اقتصادی، ارزش منابع سرمایه‌گذاری و قدرت تصمیم‌گیری صندوق‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر منابع سرمایه‌گذاری در یک سال معادل یک همت باشد، نباید صرفاً به دلیل نوسانات شدید اقتصادی، ارزش و قدرت سرمایه‌گذاری آن در سال بعد با تغییرات چندبرابری مواجه شود.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، با اشاره به تجربه‌های موجود در تأمین منابع و سرمایه‌گذاری، خاطرنشان کرد: بخشی از مشکلاتی که صندوق‌ها با آن مواجه هستند، به شرایط اقتصاد کلان کشور بازمی‌گردد و حل پایدار این مسائل نیازمند هماهنگی میان سیاست‌های حوزه دانش‌بنیان و اصلاحات اقتصادی در سطح کلان است.
وی در این زمینه گفت: صندوق‌های CVC می‌توانند با ستادهای تخصصی معاونت علمی جلسات مشترک برگزار کنند و در این جلسات، هم مسائل و موانع اجرایی خود را مطرح کنند و هم حوزه‌های اولویت‌دار فناوری را بهتر بشناسند. در مواردی که موضوعات مطرح‌شده در چارچوب مصوبات ستادها قرار می‌گیرد، معاونت علمی می‌تواند از ظرفیت‌های موجود برای تسهیل مسیر استفاده کند.
افشین، با تأکید بر رویکرد معاونت علمی در حمایت از صندوق‌های CVC، این صندوق‌ها را بخشی از ظرفیت بخش خصوصی برای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان دانست و گفت: معاونت علمی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری را یک بازوی بخش خصوصی معاونت علمی می‌داند و تلاش می‌کند به‌جای تصدی‌گری، موانع پیش روی فعالیت آن‌ها را کاهش دهد و زمینه را برای ایفای نقش مؤثرتر این صندوق‌ها فراهم کند.
در این نشست، مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی نیز دیدگاه‌ها، پیشنهادها و مسائل اجرایی خود را در زمینه فرآیندهای حمایتی، الزامات سرمایه‌گذاری، نحوه تعامل با معاونت علمی و ستادهای تخصصی و چالش‌های ناشی از شرایط اقتصادی کشور مطرح کردند.
در پایان، مقرر شد تعامل میان صندوق‌های CVC و ستادهای توسعه فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی تقویت شود و دیدگاه‌های مطرح‌شده در این نشست، در فرآیند بررسی و اصلاح دستورالعمل‌ها و رویه‌های مرتبط مورد توجه قرار گیرد. همچنین بر استمرار ارتباط مستقیم میان معاونت علمی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی و بررسی دوره‌ای عملکرد و مسائل این صندوق‌ها تأکید شد.