«نامه‌هایی از ایران» در فریز لندن؛ روایت چند نسل از هنر معاصر ایران
مهدی صدیقیان – پژوهشگر مطالعات فرهنگی
به گزارش Dastan Gallery هنر معاصر ایران در یکی از مهم‌ترین رویدادهای هنری جهان، یعنی فریز لندن (Frieze London)، با مجموعه‌ای با عنوان «نامه‌هایی از ایران» حضور دارد؛ نمایشگاهی که آثار چند نسل از هنرمندان ایرانی را در کنار یکدیگر قرار داده و تلاش می‌کند روایت‌های متفاوتی از هنر ایران معاصر ارائه دهد.
این مجموعه به ابتکار گالری دستان در غرفه A06 فریز لندن ارائه شده و آثاری از هنرمندان شناخته‌شده و نسل‌های مختلف هنر ایران را شامل می‌شود؛ از بهجت صدر و علی‌اکبر صادقی گرفته تا فریدون آوه، بیتا فیاضی، سهند حسامیان، رضا آرامش، مقداد لرپور، عسل پیروی و پویا آریان‌پور.
روایت چند نسل در کنار یکدیگر
عنوان «نامه‌هایی از ایران» به این ایده اشاره دارد که هر اثر می‌تواند مانند نامه‌ای مستقل از یک هنرمند به مخاطب باشد؛ نامه‌ای که از دوره‌ای متفاوت، تجربه‌ای متفاوت و نگاه شخصی هنرمند به جامعه و زمانه خود می‌آید.
برگزارکنندگان به جای محدود کردن نمایشگاه به یک دوره تاریخی مشخص، بر مسیرهای فردی هنرمندان تمرکز کرده‌اند؛ هنرمندانی که در چند دهه گذشته، هر کدام به شیوه خود با تغییرات اجتماعی و تاریخی روبه‌رو شده و زبان تصویری متفاوتی شکل داده‌اند.
در این مجموعه، مفهوم تاب‌آوری نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ مفهومی که در توضیح نمایشگاه صرفاً به معنای تحمل دشواری‌ها نیست، بلکه به فرایند تغییر و تبدیل تجربه‌هایی مانند خاطره، فقدان، جابه‌جایی و دگرگونی‌های اجتماعی به زبان هنر اشاره دارد.
از نقاشی و مجسمه تا رسانه‌های معاصر
یکی از نکات قابل توجه این مجموعه، تنوع زمینه‌های فعالیت هنرمندان حاضر در آن است.
علی‌اکبر صادقی، از چهره‌های شناخته‌شده هنر ایران، علاوه بر نقاشی و گرافیک، سال‌ها در زمینه تصویرگری کتاب و ساخت انیمیشن فعالیت کرده است. آثار او در مجموعه‌هایی از جمله موزه بریتانیا، موزه هنر شهرستان لس‌آنجلس و موزه هنرهای معاصر تهران نگهداری می‌شود.
در کنار او، رویکردهای تجسمی و ساختارگرای هنرمندانی چون سهند حسامیان و بیتا فیاضی در حوزه مجسمه‌سازی و چیدمان، به همراه آثار پیشگامانی چون بهجت صدر و فریدون آوه و چهره‌های متأخرتر، تنوع فرمی چشمگیری به این مجموعه بخشیده‌اند.
به این ترتیب، نمایشگاه تلاش نمی‌کند تصویری یکدست و ساده از «هنر ایران» ارائه کند؛ بلکه تفاوت نسل‌ها، تجربه‌ها و شیوه‌های مختلف بیان هنری را در کنار هم قرار می‌دهد.
یک روایت چندصدایی از هنر ایران
حضور «نامه‌هایی از ایران» در فریز لندن را می‌توان نمونه‌ای از معرفی هنر مدرن و معاصر ایران از مسیر آثار هنرمندان چند نسل دانست؛ هنرمندانی که برخی در ایران فعالیت کرده‌اند و برخی دیگر در خارج از کشور زندگی و کار کرده‌اند.
فریز لندن ۲۰۲۶ از ۱۴ تا ۱۸ اکتبر برگزار می‌شود و این مجموعه در غرفه A06 گالری دستان ارائه شده است.
شاید مهم‌ترین ویژگی این نمایشگاه همین کنار هم قرار گرفتن صداهای متفاوت باشد؛ مجموعه‌ای که به جای یک روایت واحد، مخاطب را با چندین نگاه و تجربه از هنر ایران روبه‌رو می‌کند.
