تحقق خودکفایی در صنعت نفت با بومی‌سازی توربوکمپرسورهای نفتی

به گزارش پایگاه خبری پژوهندگان عصر، سید حمید ابراهیمی، مدیرعامل یک شرکت دانش‌بنیان، در خصوص فعالیت‌های این شرکت بیان کرد: این شرکت عمدتاً در زمینه طراحی و تولید توربین، کمپرسور، گیربکس و هیدروکوپلینگ برای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و انرژی فعالیت می‌کند.

وی افزود: یکی از محصولات کلیدی این شرکت کمپرسور است که کاربردهای متنوعی دارد؛ بخشی از آنها برای انتقال گاز، بخشی در فرآیندهای تبدیل گاز به محصولات پتروشیمی و محصولات جانبی و بخشی نیز به‌عنوان کمپرسورهای فرایندی برای تأمین هوای ابزار دقیق، نیتروژن و سایر نیازهای جانبی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان توسعه ماشین ایرسا درباره مشخصات فنی محصولات این شرکت گفت: توان کمپرسورها متغیر بوده و از حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ کیلووات آغاز می‌شود و در پروژه‌هایی به ۲۵ مگاوات نیز رسیده‌ایم. وی ادامه داد: سیال مورد استفاده نیز بسته به کاربرد کمپرسورها متفاوت است و می‌تواند شامل هوا، گاز طبیعی یا نیتروژن باشد. فشار نیز بر اساس طراحی و نیاز واحد تغییر می‌کند و در برخی پروژه‌ها تا حدود ۲۵۰ بار نیز مورد نیاز بوده است.

ابراهیمی درباره ظرفیت این کمپرسورها نیز گفت: دبی محصولات از حدود ۲ هزار مترمکعب در ساعت آغاز می‌شود و در برخی موارد به حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار مترمکعب در ساعت می‌رسد. وی با اشاره به نحوه استفاده از کمپرسورها توضیح داد: کمپرسور به یک درایور نیاز دارد؛ یعنی باید تجهیزی وجود داشته باشد که آن را به حرکت درآورد. این کار می‌تواند از طریق گیربکس و موتور الکتریکی یا توربین انجام شود و اصولاً کمپرسورها به توربین‌های گازی متصل می‌شوند.

ابراهیمی با بیان اینکه این تجهیزات عمدتاً در صنایع گاز، پتروشیمی و پالایشگاهی کاربرد دارند، درباره نمونه‌های مشابه داخلی و خارجی این محصولات گفت: به‌جز یک مورد که برای پژوهشگاه صنعت نفت طراحی و تولید شده و گواهینامه، طراحی و ساخت آن کاملاً ایرانی است، این محصول نمونه‌های مشابه خارجی دارد. رقبای اصلی ما در این حوزه بیشتر از کشورهای آلمان، آمریکا و ژاپن هستند.

مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان توسعه ماشین ایرسا، قیمت و کیفیت را از مهم‌ترین مزیت‌های محصولات این شرکت نسبت به نمونه‌های خارجی عنوان کرد و گفت: قیمت محصولات این مجموعه حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد پایین‌تر از نمونه‌های خارجی است.

ابراهیمی با اشاره به اهمیت بومی‌سازی این تجهیزات اظهار کرد: در این حوزه، شرکت‌های خارجی حتی فناوری و قطعات یدکی را نیز در اختیار کشور قرار نمی‌دهند. در صورتی که این تجهیزات از مدار تولید خارج شوند، واحدهای تصفیه و انتقال گاز و برخی واحدهای پتروشیمی عملاً با مشکل جدی مواجه خواهند شد. وی افزود: یکی از تفاوت‌های مهم محصول ما، بومی‌سازی آن متناسب با شرایط کشور است. کمپرسورها با توجه به ارتفاع، فشار، دما و سایر شرایط محیطی طراحی می‌شوند و اگر قرار باشد یک کمپرسور از یک منطقه به منطقه دیگری منتقل شود، ممکن است طراحی آن نیاز به تغییر داشته باشد. بنابراین، بومی‌سازی کمپرسور متناسب با شرایط ایران اهمیت زیادی دارد.

ابراهیمی تصریح کرد: شرکت‌هایی مانند زیمنس در این حوزه جزو شرکت‌های سرآمد دنیا هستند، اما محصولات آنها متناسب با شرایط خاص ایران طراحی و بومی‌سازی نشده‌اند. این موضوع یکی از نقاط قوت محصولات داخلی است.

ابراهیمی درباره موسسه دانش‌بنیان برکت گفت: این همکاری در قالب یک پروژه از چند سال پیش آغاز شد. در این حوزه، صرف داشتن دانش طراحی کافی نیست و ساخت تجهیزات نیز بسیار پیچیده است؛ زیرا با سرعت‌های بسیار بالا، فشارهای زیاد، گازهای خطرناک و نیاز به تجهیزات تخصصی مواجه هستیم. وی افزود: بر همین اساس، جلساتی با موسسه دانش‌بنیان برکت برگزار کردیم و پس از ارائه اطلاعات و بررسی موضوع، تصمیم بر این شد که در حوزه طراحی و ساخت این محصولات، سرمایه‌گذاری مشترکی انجام شود تا این تجهیزات در داخل کشور تولید شوند و بخشی از مشکلات ناشی از نبود آنها برطرف شود.

مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان توسعه ماشین ایرسا درباره میزان این سرمایه‌گذاری گفت: در سال ۱۴۰۰، آورده موسسه دانش‌بنیان برکت حدود ۶۰ میلیارد تومان بود که معادل ۴۰ درصد کل پروژه محسوب می‌شد. ارزش کل پروژه نیز در آن زمان حدود ۱۵۰ میلیارد تومان برآورد شده بود.

ابراهیمی با اشاره به نتایج این سرمایه‌گذاری مشترک گفت: محصول ساخته شده و پس از تحویل، پروژه‌ها در حال تکرار است. نخستین نمونه در پالایشگاه بندرعباس اجرا شد و اکنون این محصول در پالایشگاه بندرعباس در حال تکرار است. وی ادامه داد: در پالایشگاه اصفهان نیز محصول در حال نصب است و در پالایشگاه لاوان، پارس جنوبی و بخش انتقال گاز نیز پروژه‌هایی در حال اجرا و نصب هستند.