دو کاوشگر در آستانه بررسی سیاره عطارد

به گزارش پایگاه خبری پژوهندگان عصر، ماموریت فضاپیمای بپی‌کلمبو که در سال ۲۰۱۸ از زمین آغاز شد، با هدف مطالعه کوچک‌ترین و ناشناخته‌ترین سیاره منظومه شمسی و رهاسازی دو کاوشگر در مدار آن، مسیری پیچیده را طی کرده است. روز پنجشنبه، این فضاپیما مرحله ورود خود را آغاز کرد که آژانس فضایی اروپا (ESA) آن را به عنوان «چالش‌برانگیزترین توالی‌های ورود سیاره‌ای که تاکنون انجام شده» توصیف کرده است.

جرم نسبتاً کم سیاره عطارد، که تنها اندکی بزرگ‌تر از ماه است، باعث می‌شود نیروی گرانش آن در مقایسه با خورشید بسیار ضعیف باشد. این ویژگی نزدیک شدن فضاپیما به سیاره را دشوار می‌کند و خطر سوختن یا سرگردان شدن در فضا را به همراه دارد. سانتا مارتینز، مدیر این مأموریت در آژانس فضایی اروپا (ESA)، در یک کنفرانس مطبوعاتی پیش از رسیدن فضاپیما به مقصد، این مأموریت را بسیار جاه‌طلبانه توصیف کرد.

فضاپیما ناچار بود مسافتی بیش از ۱۰ میلیارد کیلومتر را طی کند و با انجام مجموعه‌ای از ۹ مانور «گذر نزدیک» (flyby)، سرعت خود را تنظیم کند. دو کاوشگر که به یکدیگر متصل بودند، روز پنجشنبه از ماژول انتقالی که آن‌ها را حمل می‌کرد جدا شدند، که این اقدام گامی حیاتی و نخستین مرحله از فرایند نزدیک شدن نهایی به مقصد به حساب می‌آید. ایگناسیو تانکو، رئیس عملیات مأموریت‌های بخش داخلی منظومه شمسی در آژانس فضایی اروپا، پیش از آغاز عملیات جداسازی توضیح داد که این کار معادل پرتاب یک فضاپیمای جدید است، با این تفاوت که این فضاپیما در مجاورت سیاره‌ای دیگر قرار دارد.

فاصله عطارد از خورشید روز پنجشنبه حدود ۶۳ میلیون کیلومتر و فاصله آن از زمین ۲۰۰ میلیون کیلومتر بود. تانکو با اشاره به تأخیر حدود ۳۰ دقیقه‌ای میان انجام بررسی‌ها و اجرای فرمان‌های ارسالی از زمین به فضاپیما، گفت: در چنین فواصلی هرگونه عملیات بلادرنگ (آنی) غیرممکن می‌شود. این بدان معناست که فضاپیما باید عملیات جداسازی را به‌صورت خودکار بررسی و اجرا می‌کرد که به گفته تانکو، اقدامی دشوار و حساس است. اما همه چیز طبق برنامه پیش رفت.

فضاپیما به‌طور خودکار چهار پایه مکانیکی متصل‌کننده مدارگردها به ماژول اصلی را قطع کرد و سپس مکانیزم‌های فنری آن‌ها را به‌آرامی از هم دور کردند. جداسازی با سرعت ۴۰ سانتی‌متر (۱۶ اینچ) در ثانیه انجام شد و دو بخش را با توجه به وسعت فضا نسبتاً نزدیک به یکدیگر باقی گذاشت. به‌دلیل فاصله میان کاوشگرها و زمین، سیگنال تأیید موفقیت عملیات با تقریباً دو ساعت تأخیر و در ساعت ۱۳:۵۳ به وقت گرینویچ به مرکز کنترل در دارمشتات آلمان رسید و موجی از تشویق و شادی را برانگیخت.

قرار است این کاوشگرها در ۲۱ نوامبر وارد مدار سیاره عطارد شوند. مرحله دشوار بعدی در روزهای ۹ و ۱۰ دسامبر خواهد بود که دو کاوشگر از هم جدا شده و در مدارهای اختصاصی خود قرار می‌گیرند. مدارگرد سیاره‌ای عطارد (MPO) متعلق به آژانس فضایی اروپا، از ماه آوریل، بررسی نزدیک‌ترین سیاره به خورشید را با دقتی بی‌سابقه آغاز خواهد کرد و از فاصله‌ی تنها ۴۸۰ کیلومتری سطح آن عبور می‌کند. مدارگرد مغناطیس‌سپهر عطارد (Mio) متعلق به ژاپن نیز بر محیط فضایی و میدان مغناطیسی این سیاره تمرکز خواهد کرد و در مسیری بیضوی حرکت می‌کند که آن را تا فاصله ۱۱ هزار کیلومتری از سیاره می‌برد.