شناسایی هوشمند عوامل قارچی زوال انجیر با ابزارهای نوین زیستفناوری
به گزارش خبرنگار پژوهندگان عصر،زینب بلبلی در دوره پسادکتری و با راهنمایی رضا مستوفی زاده قلمفرسا در دانشگاه شیراز، پژوهشی را با عنوان «شناسایی عوامل قارچی نوظهور زوال انجیر در استان فارس و ارزیابی حساسیت ارقام مهم ایرانی انجیر به عوامل غالب» به انجام رسانده است.
بلبلی درباره این طرح توضیح داد: ایران بهعنوان پنجمین تولیدکننده و صادرکننده انجیر جهان، با تولید سالانه ۶۷،۸۶۰ تن وابستگی قابل توجهی به استان فارس دارد که این استان با بیش از ۶۳،۵۹۸ هکتار باغات دیم، قطب اصلی تولید انجیر خشک کشور محسوب میشود. متأسفانه، تغییرات اقلیمی اخیر، تشدید تنشهای غیرزیستی مانند خشکی، شوری و بهویژه گسترش سریع بیماری زوال انجیر با علائم بارز سرخشکیدگی و شانکر، بقای بزرگترین مجموعه ارقام انجیر در استهبان و سایر نقاط استان فارس را بهشدت تهدید کرده و منجر به کاهش تولید و صادرات این محصول ارزشمند شده است. مطالعات پیشین حاکی از آن است که این بیماری ماهیتی پیچیده و چندعاملی دارد و مجموعهای از بیمارگرهای قارچی نوظهور در بروز و تشدید آن نقش دارند.
وی در تشریح اهداف اصلی پژوهش افزود: اهداف اصلی این پژوهش شامل نمونهبرداری از درختان انجیر آلوده دارای علائم زوال و سرخشکیدگی در مناطق مهم انجیرکاری استان فارس، شناسایی عوامل نوظهور زوال و شانکر انجیر با رویکردهای تلفیقی ریختشناختی و مولکولی، ارزیابی میزان تازندگی جدایههای این بیمارگرها، سنجش سطوح حساسیت ارقام مهم و تجاری انجیر استان به این عوامل و تعیین دامنه میزبانی بالقوه برخی از بیمارگرهای نوظهور روی سایر درختان اقتصادی و ارزیابی حساسیت این درختان به این بیمارگرها بود.
این پژوهشگر در خصوص روشهای بهکار رفته بیان کرد: تحقق این اهداف با بهکارگیری واکاویهای فیلوژنتیکی، آزمونهای بیماریزایی استاندارد در شرایط کنترلشده، کمیسازی دقیق شاخصهای بیماری و سپس واکاویهای آماری پیشرفته شامل واکاوی واریانس یکطرفه و دوطرفه، آزمونهای مقایسه میانگین و واکاوی آماری چندمتغیره شامل واکاوی مؤلفههای اصلی، خوشهبندی سلسله مراتبی، نقشههای حرارتی و تعیین یک شاخص واحد سنجش حساسیت با یکپارچهسازی و استانداردسازی تمام صفات بیماریزایی انجام شد.