دانش شناختی کشور در مسیر مرجعیت علمی و استقلال فناورانه
نشست خبری دستاوردهای یکساله و برنامههای پیشروی ستاد توسعه علوم و فناوریهای شناختی معاونت علمی با حضور عطااله پورعباسی دبیر ستاد توسعه علوم و فناوریهای شناختی معاونت علمی، صبح امروز 14 دیماه 1404 در محل این معاونت برگزار شد.
پورعباسی در ابتدای سخنان خود، با اشاره به سند توسعه علوم و فناوریهای شناختی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، اولین مأموریت این ستاد را حرکت در جهت نیل به مرجعیت علمی در علوم و فناوریهای شناختی، با تأکید ویژه بر گفتمان تطبیقی دانش شناختی با گنجینههای علوم دینی و اسلامی عنوان کرد و گفت: مأموریت دوم، تلاش برای دستیابی به استقلال فناورانه در حوزه فناوریهای شناختی است تا کشور از فناوریهای عصبشناختی، بهویژه در زمینههای درمانی، بینیاز شود.
وی افزود: سومین محور، کاربردیسازی نتایج پژوهشها و تجاریسازی دانش تولید شده در این حوزه است. در نهایت، مأموریت چهارم و بسیار مهم ستاد، کمک به رفع کاستیها و مدیریت اختلالات شناختی، خصوصاً در دو طیف سنی کودکان و نوجوانان و همچنین سالمندان است که بار سنگینی را به کشور تحمیل میکنند.
پورعباسی، در ادامه به تشریح زیستبوم علوم شناختی شکلگرفته در کشور طی حدود 15 سال گذشته پرداخت و اظهار داشت: هماکنون حدود 8 تا 9هزار پژوهشگر در این حوزه فعالیت دارند که یا بهصورت مستقیم در این رشتهها تحصیل کردهاند یا از رشتههای دیگر نظیر روانشناسی، روانپزشکی و حتی رشتههای فنی و مهندسی به این حوزه مهاجرت کردهاند. با این حال، با توجه به سرانه، این تعداد هنوز کم است و ما نیازمند تربیت نیروی انسانی متخصص بیشتری هستیم.
وی افزود: در حوزه شرکتها نیز حدود 150 تا 160 شرکت فعال داریم که از این میان، حدود هفتاد شرکت موفق به کسب عنوان دانشبنیان شدهاند. با این وجود، تعداد فناوران ما که حدود 800 تا یکهزار نفر تخمین زده میشوند، در مقایسه با نیاز کشور و استانداردهای جهانی که تعداد فناوران را سه تا چهار برابر پژوهشگران در نظر میگیرند، بسیار اندک است و باید برای گسترش این بخش تلاش کنیم.
بهرهمندی بیش از دو هزار پژوهشگر از آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز
بخش دیگری از سخنان دبیر ستاد به معرفی زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری اختصاص یافت. او به آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز به عنوان یکی از مهمترین زیرساختها اشاره کرد که در زمان تأسیس در خاورمیانه بینظیر بوده و تاکنون به بیش از دو هزار پژوهشگر خدمات ارائه کرده است. زیرساخت مهم دیگر، آزمایشگاه ملی نخستینسانان است که با پیشرفت 80 درصدی و با مشارکت پژوهشگاه رویان در حال تکمیل است و پیشبینی میشود تا پایان سال ۱۴۰۵ به بهرهبرداری برسد.
دبیر ستاد علوم و فناوریهای شناختی تصریح کرد: یکی از زیرساختهای بسیار مهمی که در حوزه علوم شناختی شکل گرفته، استفاده از ظرفیت آزمایشگاههای دانشگاهی در سطح استانهاست که خدمات خود را در بستر شبکه ملی آزمایشگاهی کشور ارائه میکنند. اتصال آزمایشگاههای شناختی به این شبکه میتواند بار بزرگی را از دوش پژوهشگران بردارد و دسترسی آنها به تجهیزات و خدمات تخصصی را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
پورعباسی اظهار کرد: این اقدام میتواند زمینه توسعه عادلانه امکانات و تجهیزات آزمایشگاهی را در کشور فراهم کند و امکان بهرهمندی پژوهشگران حوزه شناختی در نقاط مختلف کشور را بهبود ببخشد.