تاجیکستان مقصد صادراتی لولههای نانویی انتقال گاز ایران
به گزارش خبرنگار پژوهندگان عصر ، باصری مدیر تحقیق و توسعه این شرکت فلسفه شکلگیری این مجموعه را تولید عایقها و پوششهای ضدخوردگی برای لولههای فلزی استوار دانست و گفت: لولهها در شبکههای انتقال نفت، گاز، پتروشیمی و آب نقشی حیاتی دارند. در کشوری که انتقال گاز، چه در بخش صنعتی و چه در مصرف خانگی، جایگاه راهبردی دارد، حفاظت از خطوط مدفون زیر خاک تنها یک انتخاب فنی نیست، بلکه ضرورتی اقتصادی و زیرساختی محسوب میشود.
وی محصولات این شرکت را شامل طیفی از نوارهای پوشش سرد دانست که هرکدام کارکرد مشخصی در سیستم حفاظتی لوله ایفا میکنند و ادامه داد: نوار عایق سرد زیرین یا همان نوار پرایمر مشکی، نخستین لایه محافظتی در تماس با سطح فلز است و وظیفه دارد مانع نفوذ رطوبت، اکسیژن و باکتریهای موجود در خاک شود. این لایه نقش پایهای در جلوگیری از آغاز فرآیند خوردگی دارد. در ادامه، نوار سرد رویین یا نوار پرایمر سفید بر روی لایه زیرین پیچیده میشود تا علاوه بر تکمیل حفاظت در برابر عوامل خورنده، استحکام مکانیکی مجموعه را افزایش دهد. این ترکیب دولایهای باعث میشود پوشش نهایی در برابر تنشهای محیطی، فشار خاک و ضربههای احتمالی مقاومت بیشتری نشان دهد.
به نقل از ستاد نانو، باصری از دیگر محصولات این شرکت را نوار سرد دستی دولایه پلیاتیلن عنوان کرد که بر روی لولههای پرایمرخورده نصب میشود و یادآور شد: نوار دستی دولایه قیر نفتی از دیگر محصولات این شرکت است که برای کاربردهای خاص طراحی شده است. هر یک از این محصولات متناسب با شرایط عملیاتی متفاوت و الزامات پروژههای انتقال سیالات تولید میشوند.
باصری در تشریح رویکرد فناورانه شرکت توضیح داد: استفاده از نانومواد در ساختار پوششهای ضدخوردگی، امکان بهبود قابلتوجه عملکرد آنها را فراهم میکند. ادغام نانوذرات در ماتریس پلیمری میتواند با کاهش تخلخل، اصلاح ریزساختار و ایجاد مسیرهای پرپیچوخمتر برای عبور گونههای خورنده، سرعت نفوذ آب، اکسیژن و یونهای کلرید را کاهش دهد. چنین سازوکاری عملاً زمان رسیدن عوامل مخرب به سطح فلز را افزایش میدهد و در نتیجه عمر مفید خط لوله بیشتر میشود.
وی تاکید کرد: ویژگی متمایز محصولات این شرکت در استفاده از کربن سیاه بهصورت نانوذره در بستر پلیاتیلنی است که به شکل مستربچ به فرمولاسیون افزوده شده است. این نانوکربن علاوه بر ایفای نقش تقویتکننده مکانیکی، مقاومت به پارگی پوشش را افزایش میدهد و به بهبود ظاهر سطح و ایجاد براقیت کمک میکند. از سوی دیگر، این ماده بهعنوان پایدارکننده اشعه فرابنفش عمل کرده و موجب افزایش دوام پوشش در برابر تابش خورشید در بخشهای در معرض نور میشود. به بیان دیگر، حضور نانوکربن تنها یک افزودنی تزئینی نیست؛ بلکه عنصر کلیدی در ارتقای خواص مکانیکی و پایداری طولانیمدت پوشش محسوب میشود. در شرایطی که خطوط انتقال در محیطهای خورنده و گاه با نوسانات شدید دمایی قرار دارند، چنین تقویتی میتواند از بروز ترکخوردگی و تخریب زودهنگام جلوگیری کند.
مدیر تحقیق و توسعه این شرکت به چشمانداز صادراتی محصولات اشاره و اظهار کرد: کشورهایی که گاز را بهعنوان منبع اصلی انرژی مصرف میکنند، از جمله بازارهای بالقوه این محصولات به شمار میروند. تاجیکستان بهعنوان نمونهای از این بازارها مطرح شده است. با این حال، ورود به بازارهای خارجی مستلزم اخذ استانداردهای مورد پذیرش آن کشورها و دستیابی به حجم تولید اقتصادی و توجیهپذیر برای صادرات است؛ چالشهایی که نیازمند برنامهریزی دقیق و تعاملات فنی و بازرگانی گسترده خواهد بود.
در مجموع، توسعه نوارهای پوشش سرد با بهرهگیری از نانومواد نشان میدهد که فناوری نانو میتواند در حوزهای به ظاهر سنتی مانند عایقکاری خطوط لوله نیز تحول ایجاد کند. جایی که هر میلیمتر پوشش، معادل سالها افزایش عمر یک زیرساخت ملی است و هر درصد کاهش خوردگی، یعنی کاهش هزینهای که قرار بود صرف تعمیر بحران بعدی شود.