ارتقای دانش در حوزه سازوکارهای مغزی کنترل توجه در بینایی
طرح پژوهشی «مکانیسمهای نرونی کنترل توجه در جستجو و طبقهبندی بینایی» به سرپرستی حسین استکی، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با حمایت بنیاد ملی علم ایران اجرا و به پایان رسیده است.
استکی با اشاره به اهمیت این پژوهش اظهار کرد: مطالعه چگونگی عملکرد مغز در هنگام جستجوی بصری و تمرکز توجه، از موضوعات کلیدی در علوم اعصاب به شمار میرود. این تحقیق به درک بهتر سازوکارهایی کمک میکند که مغز بهواسطه آنها در میان حجم بالای اطلاعات تصویری، محرکهای مهم را انتخاب و پردازش میکند. در این طرح، نحوه کارکرد سیستمهای مغزی مسئول کنترل توجه و تمرکز دیداری مورد بررسی قرار گرفته است.
وی افزود: نتایج این پژوهش میتواند به فهم بهتر عملکرد مغز در فعالیتهای روزمره مانند مطالعه، رانندگی، کار با رایانه و حتی بازیهای ویدیویی منجر شود و تصویری دقیقتر از نقش توجه در تعامل انسان با محیط پیرامون ارائه دهد.
سرپرست این طرح پژوهشی با تأکید بر کاربردهای اجتماعی و آموزشی یافتهها گفت: شناخت دقیقتر از نحوه کارکرد توجه میتواند در طراحی برنامههای آموزشی، بهویژه برای کودکان و افرادی که با اختلال کمبود توجه و بیشفعالی (ADHD) مواجه هستند، نقش مؤثری ایفا کند و به بهبود کیفیت یادگیری کمک کند.
استکی همچنین به کاربرد نتایج این پژوهش در محیطهای کاری اشاره کرد و ادامه داد: درک الگوهای طبیعی توجه مغز میتواند در طراحی فضاهای کاری و نرمافزارهای سازگار با توان شناختی انسان مؤثر باشد و به افزایش تمرکز، کاهش خطاهای کاری و ارتقای بهرهوری کارکنان منجر شود.
به گفته وی، دستاوردهای علمی این طرح ظرفیت بالایی برای استفاده در توسعه فناوریهای نوین از جمله هوش مصنوعی، واقعیت مجازی و سیستمهای بینایی رایانهای دارد و میتواند به طراحی سامانههایی الهامگرفته از عملکرد مغز انسان کمک کند.
این پژوهشگر در پایان خاطرنشان کرد: درک عمیقتر از نحوه توجه مغز به محرکهای دیداری، زمینهساز طراحی ابزارهای آموزشی هوشمند، بازیهای شناختی و سیستمهای کمکی برای سالمندان و افراد دارای اختلالات شناختی خواهد بود و میتواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی ایفا کند.