راهکارهای زیستفناورانه برای مقاومت ذرت در تنشهای محیطی
به گزارش خبرنگار پژوهندگان عصر ،«تأثیر برخی تیمارهای بیولوژیک و محرکهای زیستی بر خصوصیات بیوشیمیایی و بیان ژنهای مرتبط در گیاه ذرت تحت تنش شوری و خشکی» عنوان طرح پژوهشی فاطمه افتخاری است که با راهنمایی مهدی سرچشمهپور در دانشگاه شهید باهنر کرمان و با حمایت بنیاد ملی علم ایران انجام شد.
فاطمه افتخاری درباره این طرح توضیح داد: کشاورزی امروز با چالشهای متعددی از جمله افزایش تولید در شرایط تغییرات اقلیمی روبهرو است. گیاهان در طول دوره رشد خود در معرض تنشهای محیطی مختلف قرار میگیرند که این تنشها میتوانند رشد، نمو و بهرهوری آنها را تحت تأثیر قرار دهند. تنشهای غیرزنده مانند خشکی و شوری از مهمترین عوامل محدودکننده تولید محصولات کشاورزی هستند و در سطوح مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و مولکولی بر گیاه اثر میگذارند.
وی افزود: برآوردها نشان داد بخش قابل توجهی از اراضی قابل کشت جهان در معرض یک یا چند تنش محیطی قرار دارند و این مسئله میتواند منجر به کاهش چشمگیر عملکرد محصولات شود. از اینرو، استفاده از راهکارهای زیستی و پایدار برای کاهش اثرات تنشهای غیرزنده ضروری است. در این میان، میکروارگانیسمهای خاک و محرکهای زیستی با ارتقای حاصلخیزی و سلامت خاک، نقش مهمی در افزایش تحمل گیاهان به شرایط تنش ایفا میکنند.
این پژوهشگر ادامه داد: در این تحقیق، تأثیر تیمارهای بیولوژیک و محرکهای زیستی بر گیاه ذرت در شرایط تنش خشکی و شوری مورد بررسی قرار گرفت. تغییرات بیوشیمیایی گیاه، الگوهای بیان ژنهای مرتبط با پاسخ به تنش و تولید متابولیتها در مسیرهای مختلف ژنی ردیابی و تحلیل شد. نتایج نشان داد استفاده از این تیمارها موجب بهبود پاسخهای دفاعی گیاه، تعدیل مسیرهای متابولیکی و افزایش تحمل به تنش شد.
وی تصریح کرد: همچنین امکان بهرهبرداری صنعتی از برخی متابولیتهای تولیدشده در شرایط تنش بررسی شد که میتواند زمینهساز توسعه کاربردهای جدید در حوزه کشاورزی پایدار و صنایع وابسته باشد.
افتخاری در پایان تأکید کرد: یافتههای این پژوهش میتواند به ارائه راهکارهای زیستی مؤثر برای کاهش خسارت ناشی از تنشهای غیرزنده در گیاهان زراعی بهویژه ذرت، کمک کند و گامی در جهت افزایش بهرهوری و سازگاری کشاورزی کشور با شرایط اقلیمی متغیر باشد.