بهبود کیفیت چوب صنوبر با مواد ارزان قیمت

به گزارش خبرنگار پژوهندگان عصر ،حفاظت از محیط زیست و تلاش برای استفاده بهینه از ضایعات کشاورزی از جمله فعالیت‌های محققان است که همواره مورد حمایت بنیاد ملی علم ایران قرار دارد.

«تیمار چوب صنوبر با استفاده از مایع یونی ارزان‌قیمت جهت تولید بیواتانول: بهینه‌سازی با استفاده از روش سطح پاسخ» عنوان طرح پژوهشی محمد پازوکی استاد پژوهشکده انرژی پژوهشگاه مواد و انرژی است که با حمایت بنیاد ملی علم ایران به پایان رسید.

پازوکی با مدرک دکتری مهندسی شیمی از انستیتو تکنولوژی هند(IIT) درباره این طرح توضیح داد: یکی از مهمترین مسائلی که به‌طور روزمره کلیه کشورهای جهان با آن سروکار دارند، مسأله تأمین انرژی است. امروزه جهان برای تأمین انرژی به سوخت‌های فسیلی بسیار وابسته است و بیشتر از ۸۰ درصد از انرژی مصرفی کل جهان از سوخت‌های فسیلی تأمین می‌شود که ۵۸ درصد آن برای بخش حمل‌ونقل مصرف می‌شود.

وی افزود: این در حالی است که سه چالش عمده در استفاده از سوخت‌های مرسوم وجود دارد که جهان با آن روبه‌رو است. اول، افزایش سریع در مصرف همه انواع سوخت‌های فسیلی به واسطه افزایش صنعتی شدن و مکانیزه شدن جهان که منجر به حذف سریع سوخت‌های غیرقابل تجدید شده است. پیش‌بینی شده است ذخایر محدود سوخت‌های فسیلی تا ۵۰-۴۰ سال آینده تمام شود. مورد دوم، سوزاندن سوخت‌های فسیلی در انتشار گازهای گلخانه‌ای و گرمایش جهانی شرکت دارند که موجب تغییرات آب‌وهوایی، افزایش سطح دریا و از دست دادن تنوع زیستی و آلودگی شهری می‌شوند. مورد سوم نیز بحران سیاسی به‌خصوص در کشورهای خاورمیانه است که منجر به بروز اختلال در عرضه نفت و بازنگری دوباره به وابستگی به سوخت‌های فسیلی شد.

این پژوهشگر در ادامه بیان کرد: چنین بحران‌هایی برای بخش انرژی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه ناامیدکننده است. بنابراین ضروری است که یک منبع انرژی جایگزین برای اقتصاد صنعتی و جوامع مصرفی با استفاده از مواد اولیه تجدیدپذیر، پایدار، مؤثر و مقرون‌به‌صرفه با کمترین انتشار گازهای گلخانه‌ای معرفی شود که‌ اتانول زیستی می‌تواند به‌عنوان یک گزینه جایگزین‌ امیدارکننده به‌واسطه تولید آسان آن و فقدان سمیت باشد.

وی تصریح کرد: زیست توده به‌عنوان یک منبع انرژی تجدیدپذیر پایدار با مزایای بی‌شماری از نظر ذخیره، حمل‌ونقل و تبدیل به گاز و مایع که هیچ یک از انرژی‌های تجدیدپذیر دیگر نمی‌توانند با انرژی زیستی در این زمینه‌ها رقابت کنند، می‌تواند یک راه‌حل مناسب برای ایران به‌عنوان یک کشور در حال توسعه با منابع سوخت‌های فسیلی و تجدیدپذیر فراوان باشد.

پازوکی تأکید کرد: جنگلداری با چرخش کوتاه یا زودبازده از دو طریق به کاهش گازهای گلخانه‌ای کمک می‌کند. جنگل‌کاری مناطق خشک یا سرزمین‌های حاشیه‌ای باعث کاهش CO۲ را می‌شود، در حالی که محتوای آلی خاک را افزایش می‌دهد و به‌طور قابل توجهی مواد اولیه سوخت‌های زیستی را فراهم می‌کند که می‌تواند جایگزینی برای سوخت‌های فسیلی باشد. گونه‌های اکالیپتوس و صنوبر در ایران به طور گسترده‌ای کشت می‌شوند. با این حال، بید، توسکا، اقاقیا و کاج نیز در مناطق گسسته رشد می‌کنند.

وی اضافه کرد: تیمار پسماندهای لیگنوسلولزی چوب سخت از جمله صنوبر با استفاده از مایع یونی و توسعه یک روش تیمار مؤثر برای استخراج کامل زیست توده لیگنوسلولزی با به‌کارگیری مایع یونی ارزان‌قیمت از اهداف انجام این طرح بوده است.

به نقل از بنیاد ملی علم ایران (INSF)، پازوکی در پایان خاطر نشان کرد: همچنین استفاده از مخمر مؤثر برای تولید بیواتانول و استفاده بهینه از پسماند زیست توده تولید شده در جنگل‌های کشور برای تولید سوخت زیستی بیواتانول از دیگر اهدافی بود که در این طرح محقق شد.