تصمیمگیریها دادهمحور و مبتنی بر هوش مصنوعی با دستیار هوشمند وزارت صمت
علیرضا بصیری، مدیر پروژه دستیار هوشمند وزارت صنعت، معدن و تجارت در دانشگاه صنعتی اصفهان، از آغاز و روند اجرای این پروژه ملی خبر داد و گفت: پروژه توسعه دستیار هوشمند وزارت صمت از آذرماه ۱۴۰۳ و با فراخوان معاونت علمی به دانشگاهها اعلام شد و پس از طی مراحل داوری، به دانشگاه صنعتی اصفهان واگذار شد.
به گفته بصیری، پس از اطلاعرسانی به معاونت آموزش و پژوهش دانشگاه صنعتی اصفهان، تیمی متشکل از اعضای هیئت علمی دانشکده برق و کامپیوتر اقدام به تدوین پیشنهادیه پروژه کردند. در حال حاضر هفت نفر از اعضای هیئت علمی بهطور مستقیم درگیر پروژه هستند و مجموع تیم اجرایی حدود ۲۰ نفر است.
او درباره فاز نخست پروژه توضیح داد: فاز اول به تنقیح، بازیابی و تحلیل قوانین و آییننامههای حوزه وزارت صمت اختصاص دارد. در این بخش، امکان پرسش از قوانین و همچنین تناقضیابی میان مواد قانونی، یک قانون خاص یا مجموعه قوانین وزارتخانه پیادهسازی شده است. هماکنون بخش قوانین سامانه در دفتر حقوقی وزارت صمت مورد استفاده قرار میگیرد و مدیرکل حقوقی وزارتخانه بهعنوان کاربر فعال از آن بهره میبرد. بازخوردهای ارائهشده از سوی این بخش نیز در بهروزرسانی سامانه اعمال شده است.
مدیر پروژه دستیار هوشمند وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به فاز دوم پروژه گفت: در فاز دوم، تمرکز بر پیادهسازی هوش تجاری بوده که تاکنون حدود ۷۰درصد پیشرفت داشته است. این فاز شامل دو بخش هوش تجاری ایستا و هوش تجاری پویا است. در نگاه کلاسیک هوش تجاری، دادههای سامانههای مختلف سازمان یکپارچه میشوند تا مدیران ارشد بتوانند بر اساس شاخصهای کلیدی عملکرد تصمیمگیری کنند. اما در هوش تجاری پویا، مدیر صرفاً سؤال خود را بهصورت زبانی مطرح میکند و سامانه بهصورت هوشمند، دادههای مرتبط را استخراج، تحلیل و نتیجه را در قالب جدول یا نمودار ارائه میدهد.
به گفته وی، مدیران میتوانند گزارشهای تولیدشده را ذخیره کرده و در داشبوردهای ایستا برای استفاده مداوم قرار دهند.
مدیر پروژه دستیار هوشمند وزارت صمت، علت توقف ۳۰درصد باقیمانده این فاز را «عدم دسترسی به دادههای حجیم واقعی وزارتخانه» عنوان کرد و گفت: در حال حاضر پروژه به سطح MVP رسیده و با دادههای ساده تست شده، اما برای ارزیابی عملکرد در مقیاس کلان، نیازمند دریافت دادههای واقعی و بزرگ وزارتخانه هستیم.
بصیری در ادامه اذعان کرد: علاوه بر بخشهای تعریفشده در قرارداد اولیه، قابلیتهایی نظیر خلاصهسازی متون، ترجمه به حدود ۱۰۰ زبان، تحلیل فایلهای CSV و پاسخگویی به پرسشهای پرتکرار با ارجاع قانونی به سامانه اضافه شده است.
وی هدف از این اقدام را افزایش کاربردپذیری سامانه و جلوگیری از انتقال اطلاعات محرمانه وزارتخانه به پلتفرمهای خارجی عنوان کرد و گفت: زیرساخت سامانه بر بستر داخلی دانشگاه صنعتی اصفهان توسعه یافته و در صورت اختلال در سکو ملی مستقر در دانشگاه شریف، سامانه بهصورت خودکار به زیرساخت داخلی اصفهان سوئیچ میکند.
بصیری در تشریح فاز نهایی گفت: در فاز سوم، سامانه بهعنوان تصمیمیار هوشمند مدیران عمل خواهد کرد؛ بهگونهای که هر تصمیم یا آییننامه پیشنهادی از منظر انطباق با قوانین و مقررات موجود بررسی میشود. در این مرحله، تصمیمگیریها مبتنی بر داده، تحلیلهای هوش تجاری و مدلهای پیشبینی در حوزههای معدن، صنعت، تجارت و بازرگانی انجام خواهد شد.
مدیر پروژه دستیار هوشمند وزارت صمت با اشاره به ویژگیهای فنی پروژه گفت: کلیه پردازشها بهصورت کاملاً داخلی و آفلاین انجام میشود؛ سامانه در صورت قطع اینترنت نیز قابلیت فعالیت دارد، دادهها بهصورت مرحلهای از سوی وزارت صمت تحویل میشوند، امکان ورود داده از طریق فایلهای CSV فراهم شده است، پاسخهای سامانه در بخش FAQ با ارجاع مستقیم به منابع قانونی ارائه میشود و مدلسازیهای پردازشی بر پایه GPUهای داخلی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام میگیرد.
وی درپایان خاطرنشان کرد: هدف نهایی پروژه، ایجاد بستری یکپارچه برای تصمیمگیری دادهمحور، تحلیل هوشمند و تضمین انطباق کامل تصمیمها با قوانین جاری وزارت صمت است.