تجربه استفاده از هوش مصنوعی «ایرانی» در روزهای بیاینترنتی
از وقتی که واژهی هوش مصنوعی با عرضهی چتبات ChatGPT سر زبانها افتاد و شرکتهای تکنولوژی یکی پس از دیگری شروع به توسعه و عرضهی مدلهای زبانی خودشان کردند، یکی از دغدغههایم همیشه این بود که ببینم قابلیتهای هر مدل چیست و کدام هوش مصنوعی در چه مواردی نسبتبه دیگری برتری دارد؛ مثلا بینگ چت (کوپایلت)، بارد (جمنای) و چتجیپیتی را روبهروی هم قرار دارم و بعد، از PaLM 2 دربرابر GPT-4 نوشتم و این اواخر هم، غولهای هوش مصنوعی، یعنی مدل GPT-5، جمنای پرو و نسخهی پریمیوم گراک را با هم مقایسه کردیم تا ببینیم کدامیک بیشتر به درد کاربر ایرانی میخورد.
این مقاله، متاسفانه مثل آن مطالب نیست.
شاید وقتی اینترنت وصل شد و پلتفرمهای هوش مصنوعی داخل ایران توانستند بدون خطا، مشکل دسترسی و ارسال کد ورود، کار کنند، من هم بتوانم یک بررسی فنی و موبهمو به سبک مقالات قدیمی زومیت، دربارهی قابلیتها و عملکردشان بنویسم؛ اما درحالحاضر، این مطلب هم مثل «تجربه استفاده از موتورهای جستوجوی ایرانی در روزهای بیاینترنتی» صرفا تحلیلی است از وضعیت مدلهای هوش مصنوعی ایرانی در این روزها و نهایتا اینکه اگر خواستید از یک سرویس ایرانی استفاده کنید، بدانید که قرار است با چه وضعیتی روبهرو شوید و چه انتظارات و توقعاتی از آنها داشته باشید.
در این روزهای بدون اینترنت، وقتی سوال پیشبینی آبوهوا بیپاسخ گذاشته میشود و «امروز چندمه؟» با پاسخ «متاسفانه من به اطلاعات بهروز رسانیشده دسترسی ندارم.» روبهرو میشود، نمیتوان توقع زیادی از هوش مصنوعی داشت؛ بااینحال، من امروز پس از چند ساعت کلنجاررفتن با چند نمونه از این پلتفرمها ازجمله ویرا، گپجیپیتی، زیگپ و اُکیان، به نتایج زیر رسیدم:
اول اینکه وبسایت بسیاری از این پلتفرمها در نبود اینترنت، دردسترس نیستند؛ وقتی به مقالهی بهترین ابزارهای هوش مصنوعی ایرانی که اوایل تابستان امسال کار کرده بودیم، سر زدم، متوجه شدم که اکثر آنها، ازجمله هوشیار ۲۴، رخشای و هوشینا اصلا باز نمیشوند.
درضمن، از بین وبسایتهای دردسترس (که اکثرا نیاز به ثبتنام دارند)، گاها با مشکل ارسالنشدن کد ورود روبهرو میشوید. برای دورزدن این مشکل، زیگپ کد را از طریق تماس تلفنی برایتان میخواند و اکیان، کد ورود را در همان صفحهی لاگین به شما نشان میدهد تا وارد کنید (البته در تلاشهای بعدی، دیگر قادر به ورود به حسابم نبودم). فقط ویرا بود که بدون مشکل و در همان تلاش اول، کد را ارسال کرد.
اما مهمترین نکتهای که باید بدانید این است که تمام این پلتفرمهای داخلی، از APIهای هوش مصنوعی خارجی استفاده میکنند؛ مثلا مدلهای زیگاپ، گپجیپیتی و اکیان همگی متکیبه سرورهای خارج از ایران هستند و تمام مدلهای پیشرفتهیشان ازجمله جمنای ۳ پرو و مولد ویدیو Sora 2 با قطع اینترنت، دیگر دردسترس نیست.